HOTLINE: 0834 244 333   |   THƯ VIỆN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ

Quan hệ Mỹ - Iran lại "nóng"

Cập nhật ngày: 19/03/2020 | 08:05 GMT+7

Ngày 11/3, Hạ viện Mỹ đã thông qua nghị quyết nhằm ngăn chặn Tổng thống Trump tiến hành tấn công Iran sau nhiều tháng căng thẳng leo thang. Động thái này cho thấy, các nghị sĩ Mỹ không muốn nước này dấn sâu thêm vào một cuộc chiến, trong bối cảnh nhiều vấn đề trong nước và đối ngoại cần giải quyết.

Căn cứ không quân Ain al-Asad của Mỹ tại Iraq trúng rocket

Nghị quyết của Hạ viện Mỹ được phê chuẩn sau khi Thượng viện cũng có quyết định tương tự. Ðộng thái này diễn ra trong bối cảnh một căn cứ Taji air nơi có binh sĩ nước ngoài đồn trú ở phía bắc thủ đô Baghdad của Iraq, bị trúng 10 quả rocket, khiến ba người chết và nhiều người bị thương. Ðây là vụ tiến công đẫm máu nhất nhằm vào các lực lượng nước ngoài ở Iraq trong vài năm gần đây, gây thiệt hại lớn cho liên quân.

Chưa có lực lượng nào thừa nhận thực hiện vụ tiến công, song chính quyền Mỹ cáo buộc lực lượng bán quân sự thân Iran ở Iraq là thủ phạm. Nhằm đáp trả, máy bay chiến đấu được cho là của liên quân do Mỹ đứng đầu đã oanh tạc vị trí của lực lượng bán quân sự tại khu vực phía Syria giáp biên giới với Iraq khiến ít nhất 18 tay súng thiệt mạng.

Ngay sau vụ việc, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ và Anh đã có cuộc điện đàm nhằm thảo luận các "diễn biến nóng". Mọi chuyện chưa được giải quyết thì ngày 17/3, theo nguồn tin quân sự Iraq, 2 quả rocket đã rơi trúng một căn cứ quân sự có binh sĩ của liên quân do Mỹ dẫn đầu. Đây là vụ tấn công thứ 3 nhằm vào căn cứ quân sự có binh sĩ nước ngoài trong vòng 7 ngày qua.

Theo các chuyên gia, mặc dù Quốc hội lưỡng viện của Mỹ nhiều lần đưa ra các nghị quyết nhằm ngăn chặn bùng nổ một cuộc "chiến tranh nóng" với Iran nhưng đây chỉ là các động thái "cơm sôi bớt lửa". Nghị quyết có thể bị Tổng thống D.Trump dùng quyền phủ quyết, trong khi "liên minh" giữa phần lớn các nghị sĩ Đảng Dân chủ với một nhóm nhỏ nghị sĩ Đảng Cộng hòa không có đủ số phiếu để lật ngược tình thế.

Trong khi đó, trên thực tế, quan hệ Mỹ - Iran vẫn "căng như dây đàn" bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ đã giáng đòn mạnh vào nền kinh tế Iran. Nền kinh tế của quốc gia Hồi giáo đã sụt giảm 9,5% trong năm 2019, với tỷ lệ lạm phát lên tới 35%, trong khi xuất khẩu dầu mỏ, nguồn thu chủ lực của Tehran, giảm mạnh từ 2,1 triệu thùng/ngày hồi năm 2016 xuống chỉ còn khoảng vài trăm nghìn thùng/ngày hiện nay. Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo, kinh tế Iran sẽ không tăng trưởng trong năm nay, nhất là khi Iran đang phải gồng mình chống chọi với dịch Covid-19.

Trong khi đó, "hồ sơ hạt nhân" của Iran gây không ít hoài nghi sau khi Tehran cắt giảm nhiều cam kết trong thỏa thuận hạt nhân mang tên Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) kêu gọi Iran hợp tác ngay lập tức và đầy đủ với cơ quan này sau khi có một số nghi vấn liên quan nguyên liệu hạt nhân và các hoạt động hạt nhân tại ba địa điểm mà Iran chưa công bố.

IAEA đã tìm cách tiếp cận hai trong số ba địa điểm này, song Tehran không cho phép và cũng không có những trao đổi cần thiết để làm sáng tỏ những hoài nghi. Theo IAEA, tính đến ngày 3/3, Iran dự trữ 1.510 kg urani đã làm giàu, cao gấp hơn năm lần so với giới hạn 300 kg đề ra trong thỏa thuận hạt nhân.

Các bước thu hẹp cam kết của Iran nhằm đáp trả việc Mỹ rút khỏi JCPOA và áp đặt lại các lệnh trừng phạt Tehran, trong khi các đối tác châu Âu chưa thực thi biện pháp cụ thể nào bảo vệ lợi ích của Iran để cứu vãn thỏa thuận. Mặc dù Tổng thống Iran tuyên bố không đóng cánh cửa đối thoại với Liên hiệp châu Âu (EU) để duy trì thỏa thuận hạt nhân, song nhà lãnh đạo Iran phàn nàn rằng, hơn 21 tháng qua kể từ khi Washington rút khỏi JCPOA, EU đã không có được những biện pháp hiệu quả, phù hợp với quan hệ song phương và hoàn thành những cam kết của khối này theo JCPOA.

Tổng thống Iran khẳng định, sự có mặt của lực lượng nước ngoài ở vùng Vịnh dưới danh nghĩa những liên minh khác nhau không đóng góp gì cho an ninh khu vực, đồng thời cho rằng, điều đó cùng với những chính sách của Mỹ chính là nguyên nhân gây ra tình trạng bất ổn ở khu vực.

Việc Mỹ và Iran cáo buộc lẫn nhau tiến hành các vụ không kích ở Iraq khiến cả hai phía đều hứng chịu tổn thất về người, làm leo thang căng thẳng ở khu vực. Khó có thể tìm ra lối thoát cho bế tắc trong việc giải quyết "hồ sơ hạt nhân" Iran khi các bên tiếp tục có các động thái "ăn miếng trả miếng" lẫn nhau cả trên thực địa lẫn trong thực thi chính sách.

Hoài Anh (t.h)

1,170
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Tính đến ngày 6/7, Đắk Nông có 25 trường hợp dương tính với vi rút gây bệnh bạch hầu, trong đó đã có 2 trường hợp tử vong. Bạn đánh giá mức độ nguy hiểm của dịch bệnh này như thế nào?