Hợp tác, liên minh giữa cơ chế, thể chế để quản trị thiên tai

Cập nhật ngày: 20/10/2020 | 10:19 GMT+7

Quản lý rủi ro thiên tai tốt có thể giảm bớt số nạn nhân của thiên tai và giảm thiệt hại kinh tế. Đã có nhiều bằng chứng cho thấy, quản trị rủi ro thiên tai tốt bắt nguồn từ sự hợp tác và liên minh giữa các cơ chế và thể chế nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai và mở đường hướng tới phát triển bền vững.

Báo cáo của Văn phòng Liên Hợp Quốc (LHQ) về giảm thiểu rủi ro thiên tai (UNDRR) công bố ngày 13/10 cho biết, các hiện tượng thời tiết cực đoan đã gia tăng gấp đôi trong vòng 20 năm, những thảm họa liên quan đến khí hậu cũng tăng đột biến, từ hơn 4.000 vụ trong giai đoạn 1980-1999 lên 7.348 vụ trong giai đoạn 2000-2019. Báo cáo cũng chỉ rõ biến đổi khí hậu là nguyên nhân chính làm gia tăng hiện tượng thời tiết cực đoan gây thảm họa thiên tai, và nắng nóng sẽ là mối nguy hiểm lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt trong thập niên tới.

Khu dân cư thuộc huyện Bà Dương, tỉnh Giang Tây (Trung Quốc) ngập trong nước lũ vào ngày 9/7/2020

Theo UNDRR, tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan liên quan tới biến đổi khí hậu, trong đó có lũ lụt, mưa bão, hạn hán... gia tăng đáng kể trong 20 năm qua đã khiến 1,23 triệu người thiệt mạng, ảnh hưởng đến cuộc sống của 4,2 tỷ người và gây thiệt hại kinh tế 2.970 tỷ USD. So sánh giai đoạn 2000-2019 với giai đoạn 20 năm trước đó, số đợt lũ lụt lớn tăng hơn gấp đôi lên 3.254 đợt. Số lượng các cơn bão lớn tăng từ con số 1.457 lên 2.034.

Riêng năm 2019, thế giới đối mặt với 820 thảm họa tự nhiên, gây tổng thiệt hại 150 tỷ USD và cướp đi sinh mạng của khoảng 9.000 người. Tại châu Á, khu vực hứng chịu nhiều thiên tai nhất trong 20 năm qua, cũng được dự báo là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất do thiên tai trong thập niên tới, lũ lụt nghiêm trọng ở Trung Quốc hết đợt này tới đợt khác kéo dài từ tháng 7 tới tháng 8 vừa qua khiến nhiều địa phương phải nâng mức phản ứng khẩn cấp lên cao nhất. Giới chuyên gia cảnh báo lũ lụt năm nay ở Trung Quốc không phải một thảm họa thiên nhiên đơn lẻ, mà gồm hàng loạt đợt lũ nhỏ hơn diễn ra dàn trải, khiến số thương vong tăng mạnh.

Chỉ trong hơn 1 tháng qua, gần 50% diện tích đất nước Bangladesh chìm trong đợt lũ lụt kéo dài nhất trong hơn hai thập niên qua, khiến trên 5 triệu người bị mất nhà cửa; hầu hết các bang của Ấn Độ chịu cảnh ngập lụt, buộc hơn 8 triệu người phải sơ tán, càng làm tăng thêm những khó khăn của người dân đang bị mất kế sinh nhai vì Covid-19. Triều Tiên, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan... cũng ứng phó với các trận thiên tai gây thiệt hại nặng nề.

Trước thực tế đáng báo động này, chủ đề của Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai 13/10 năm nay là “Quản lý rủi ro thiên tai", bởi quản trị tốt chính là con đường giảm thiểu rủi ro hiệu quả. Chủ đề này còn nhằm truyền tải thông điệp rằng, rất nhiều thảm họa có thể phòng tránh nếu các nước có một chiến lược giảm thiểu rủi ro thiên tai để quản lý và giảm mức độ của các rủi ro đang hiện hữu, cũng như tránh tạo gây ra những rủi ro mới. Nếu muốn để lại một hành tinh kiên cường hơn cho các thế hệ tương lai, đã đến lúc để nâng tầm kế hoạch.

LHQ nhấn mạnh cần phòng ngừa thiên tai, chứ không chỉ phản ứng. Con người không thể ngăn chặn thiên tai nhưng có thể ngăn nó biến thành một thảm họa, bằng cách giảm thiểu tác động, nghiên cứu về nguy cơ, hợp tác với nhau, xem xét các chính sách và giúp cộng đồng có khả năng chống chọi tốt hơn; tăng cường đầu tư, quy hoạch đô thị tốt hơn, nâng cao nhận thức, cập nhật kiến thức khoa học, giáo dục, sự tham gia của cộng đồng… sẽ giúp cứu sống nhiều sinh mạng và tiết kiệm tiền bạc. Nói cách khác, việc xây dựng hệ thống quản lý tốt rủi ro thiên tai sẽ góp phần bảo đảm một tương lai thịnh vượng và an toàn.

Hoài Anh (t.h)

782
Viết bình luận mới