HOTLINE: 0834 244 333   |   THƯ VIỆN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ

Chờ đợi "số phận" của New START

Cập nhật ngày: 28/08/2019 | 09:19 GMT+7

Sau khi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) chính thức sụp đổ vào đầu tháng 8, thế giới lại dõi theo số phận của Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) khi nó hết hiệu lực vào tháng 2/2021.

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký Hiệp ước New START tại Prague ngày 8/4/2010

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần úp mở về khả năng gia hạn New START. Nhưng tình hình trong chính quyền của ông thì khác, nhiều người liên tục phản đối việc kéo dài hiệp ước này với Nga. Điển hình là Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton khi ông cho rằng, START chưa được hoàn thiện, không bao gồm các vũ khí hạt nhân chiến lược tầm ngắn hay hệ thống phóng mới của Nga.

Nhiều chuyên gia vũ khí của Mỹ cũng có quan điểm giống với ông Bolton, cho rằng công nghệ phát triển vũ khí thời nay đã hoàn toàn vượt trội. Bất chấp sự hoài nghi của ông Bolton, vào tháng 7 vừa qua, chính quyền Trump đã phái các nhà ngoại giao tới Geneva để tiến hành các cuộc đàm phán với các đội tác Nga về khả năng gia hạn New START.

Về phần mình, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần nói rằng Moscow muốn gia hạn hiệp ước với Washington và cảnh báo về một cuộc chạy đua vũ trang mới. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế quốc tế St. Petersburg, Nga ngày 6/6, Tổng thống Nga đã bày tỏ lấy làm tiếc khi Mỹ “không tiến hành bất cứ cuộc đàm phán chính thức nào” liên quan việc gia hạn thỏa thuận này, dù Nga đã nói hàng trăm lần rằng Nga đã sẵn sàng cho việc gia hạn. Nếu không có gì thay đổi và Mỹ không thể hiện nước này muốn gia hạn New START thì Nga sẽ chấm dứt hiệp ước vào năm 2022.

Tuy vậy, cả ông Trump lẫn ông Putin đều chia sẻ quan điểm rằng New START cần phải được mở rộng hoặc thay thế hoàn toàn bằng một hiệp ước mới bao gồm tất cả các quốc gia, kể cả các nước được công nhận chính thức và không được công nhận chính thức là quốc gia hạt nhân. Vì nếu chỉ có các quốc gia chính thức được công nhận là quốc gia hạt nhân tham gia trong khi những quốc gia không được công nhận vẫn tiếp tục phát triển vũ khí hạt nhân thì tiến trình thực thi hiệp ước sẽ dừng lại, dù đã có thỏa thuận giữa các quốc gia được công nhận chính thức là quốc gia hạt nhân.

 

Hiệp ước New START được ký kết vào tháng 4/2010 tại Prague (Czech) và là kết quả của cuộc đàm phán giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Sau khi được thông qua, Hiệp ước chính thức có hiệu lực từ ngày 5/2/2011. Hiệp ước quy định mỗi bên cắt giảm kho vũ khí hạt nhân của mình để sau 7 năm và trong tương lai tổng số vũ khí không vượt quá 700 tên lửa đạn đạo liên lục địa, tên lửa đạn đạo bố trí trên tàu ngầm và máy bay ném bom hạng nặng, cũng như 1.550 đầu đạn và 800 bệ phóng đã được triển khai và chưa triển khai. Quan trọng hơn, mỗi bên cho phép bên còn lại tiến hành thanh tra tại hiện trường để các bên có được sự tin tưởng cao về việc các điều khoản của Hiệp ước được tuân thủ. Hai nước cũng tổ chức các cuộc họp thường xuyên trong khuôn khổ Ủy ban Tham vấn song phương để giải quyết những bất đồng hoặc những nghi vấn về việc triển khai hoặc thủ tục triển khai.

 

New START có thể được coi là nhân tố giúp quản lý căng thẳng Mỹ-Nga trong việc kiểm soát vũ khí hạt nhân và kiến tạo hy vọng cho mối quan hệ tương lai giữa hai bên. Bằng việc ngăn chặn tình trạng cạnh tranh hạt nhân giữa hai nước và tạo ra tính minh bạch chưa có tiền lệ, quyền tiếp cận xác minh và thông tin về quy mô, kích thước và việc triển khai các lực lượng hạt nhân tấn công chiến lược, hiệp ước này đã bảo đảm khả năng dự đoán và tính chuyên nghiệp, dù không nhiều, trong mối quan hệ giữa hai nước.

Theo các nhà quan sát, nếu New START không được gia hạn, khả năng cao một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới sẽ được kích hoạt. Đây sẽ là lần đầu tiên hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới không có một bản hiệp ước nào ngăn cản phát triển các loại vũ khí hạt nhân kể từ năm 1972.

Hoài Anh (t.h)

1,422
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một thời gian dài, tình trạng sạt lở do khai thác cát dọc sông Krông Nô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sản xuất người dân. Trong khi đó, việc xử lý, khắc phục còn chưa triệt để. Theo bạn đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?