HOTLINE: 0834 244 333   |   THƯ VIỆN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ

Cần giải pháp đột phá trong xây dựng NTM

Cập nhật ngày: 19/08/2015 | 10:06 GMT+7

Trước những áp lực về mục tiêu đặt ra trong việc hoàn thành 19 tiêu chí về nông thôn mới (NTM), nhiều địa phương đã vào cuộc một cách quyết liệt. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cũng chính từ áp lực về hoàn thành mục tiêu, nếu chúng ta không cẩn trọng thì rất dễ rơi vào “bẫy” thành tích như một số chương trình, đề án đã thực hiện trước đây.

Kỳ 2: Tránh "bẫy"... thành tích

 

ĐỀ ÁN QUY HOẠCH XÂY DỰNG NTM CHƯA SÁT THỰC TẾ

Quyết tâm, quyết liệt trong công tác lãnh đạo, điều hành và thực hiện là yếu tố quan trọng hàng đầu để hoàn thành ở mức cao nhất mục tiêu đặt ra về xây dựng NTM. Thế nhưng, quyết tâm đó nếu không được giải quyết một cách hợp lý, khoa học, phối hợp với thực tiễn thì rất dễ dẫn đến “bệnh thành tích”.

Trong 19 tiêu chí về xây dựng NTM, tiêu chí xây dựng đề án, phê duyệt đề án quy hoạch được xem là tiêu chí tiền đề bắt buộc phải hoàn thiện trước tiên để làm cơ sở thực hiện các tiêu chí tiếp theo. Từ yêu cầu này, đến nay, 61/61 xã trong toàn tỉnh đều đã đạt tiêu chí này.

Tuy nhiên, khi hỏi về chất lượng, đa phần lãnh đạo các địa phương đều cho rằng chất lượng đề án về NTM thấp. Các địa phương tuy có điều kiện tự nhiên, dân số, văn hóa, kinh tế khác nhau nhưng đề án quy hoạch xây dựng lại được xây dựng na ná như nhau.

Mặc dù đã tuân thủ được quy hoạch chung của tỉnh nhưng các đề án về NTM của các xã lại chưa thể hiện được tính đặc trưng, đặc thù; việc khái toán nguồn vốn đầu tư cho từng năm, từng giai đoạn, phân chia nguồn vốn thiếu tính thực tiễn nên khả năng thực thi đạt thấp.

Trong quá trình xây dựng đề án xây dựng NTM, nhiều địa phương chưa chú trọng tính đặc trưng, đặc thù, trong đó có tiêu chí môi trường. Ảnh: N.L

Theo ông Lê Viết Sỹ, Chủ tịch UBND xã Đắk Wer (Đắk R’lấp) thì theo đề án quy hoạch nông thôn mới của xã, để hoàn thành được 19/19 tiêu chí vào năm 2020, địa phương phải cần nguồn vốn hơn 617 tỷ đồng, trong đó, gần 218 tỷ đồng thuộc ngân sách Trung ương, còn lại huy động từ các nguồn lực khác.

Với con số này, so với thực tế huy động nguồn vốn trong 5 năm qua thì chỉ chưa bằng 10%. Vì thế, đây là con số gần như “không tưởng”. Mặc dù biết chất lượng đề án thấp nhưng các địa phương cũng phải chấp nhận bởi một phần do đây là tiêu chí bắt buộc đầu tiên.

Trong khi đó, nguồn kinh phí để thực hiện một đề án theo tính toán thì cần khoảng 1,5 tỷ đồng nhưng các xã chỉ được bố trí 150 triệu đồng. Tiền ít, các nhà tư vấn vẫn chấp nhận nhưng đổi lại, họ phải nhận được hồ sơ của 4 đến 5 xã. Từ đây, việc “nhân bản” đề án là điều không thể tránh khỏi.

Quay lại vấn đề đầu tư hạ tầng nông thôn, trước đây, khi chưa triển khai Chương trình xây dựng NTM, từ một số chương trình, đề án, nhiều địa phương đã được Nhà nước đầu tư những dự án tiền tỷ như chợ nông thôn, công trình nước sinh hoạt tập trung, làng nghề truyền thống... nhưng rất nhiều trong số đó hiện đang “nằm đắp chiếu”.

Nguyên nhân chủ yếu là do dự án triển khai theo kiểu phong trào, làm lấy được chứ chưa quan tâm nhiều đến tính hợp lý, cấp thiết của từng dự án. Bên cạnh đó, dự án mới chỉ quan tâm đến việc giải ngân nguồn vốn mà chưa xem trọng công tác vận hành, quản lý, sử dụng sao cho hiệu quả nên đã dẫn đến tình trạng lãng phí.

Trong xây dựng NTM, nếu hiểu một cách máy móc, để hoàn thành 19 tiêu chí, ngoài một số tiêu chí “mềm” thì nhất thiết các tiêu chí “cứng” như điện, đường, trường, trạm, cơ sở vật chất văn hóa phải được đầu tư. Tuy nhiên, đầu tư giai đoạn nào, hình thức nào lại là một vấn đề phụ thuộc vào nhiều yếu tố như đặc trưng vùng, miền, nguồn kinh phí...

Nếu không tính toán đến các yếu tố này mà thực hiện một cách máy móc thì việc lãng phí công trình, dự án là điều không thể tránh khỏi. Bởi thực tế, trong chương trình NTM, cái khung về 19 tiêu chí mà Nhà nước đưa ra cũng chỉ mang tính chất như là một “mẫu số chung” cho toàn quốc.

Trong quá trình triển khai, Nhà nước khuyến khích những địa phương có cách làm hay, sáng tạo, phù hợp với thực tế dân cư, văn hóa. Vì thế, việc phát huy tính sáng tạo chính từ cơ sở, tăng cường công tác lãnh đạo, điều hành, xây dựng lộ trình, kế hoạch là rất cần thiết trong xây dựng NTM.

PHẢI THỰC SỰ... CHUNG SỨC, CHUNG LÒNG

Đến thời điểm này, ngoài sự vào cuộc của Nhà nước và đối tượng thụ hưởng là người dân còn có sự vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương, đơn vị với tinh thần “chung sức xây dựng NTM”.

Hưởng ứng lời kêu gọi phong trào thi đua “Đắk Nông chung sức xây dựng NTM” của Chủ tịch UBND tỉnh, các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, các sở, ban, ngành, đoàn thể và các tổ chức chính trị-xã hội trong tỉnh đã tổ chức phát động các phong trào thi đua sôi nổi, rộng khắp, tạo được sức lan tỏa lớn.

Điển hình như phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư gắn với xây dựng NTM” của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; “Tuổi trẻ Đắk Nông chung tay xây dựng nông thôn mới” của Tỉnh đoàn; “Phụ nữ Đắk Nông chung sức, chung lòng xây dựng nông thôn mới” của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh; “ Nông dân các dân tộc tỉnh Đắk Nông chung tay xây dựng nông thôn mới” của Hội Nông dân tỉnh; “Sáng tạo trong đội ngũ cán bộ, công nhân viên chức về công cuộc xây dựng nông thôn mới” của Liên đoàn Lao động tỉnh; Hội Người cao tuổi và Hội Cựu chiến binh tiếp tục phát động phong trào thi đua yêu nước “Tuổi cao-gương sáng”; Hội Cựu chiến binh phát huy bản chất người lính cụ Hồ đoàn kết chung tay xây dựng nông thôn mới”; Bộ đội Biên phòng tỉnh với phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”; Công an tỉnh với phong trào “Công an tỉnh Đắk Nông chung sức xây dựng nông thôn mới”....

Tuy nhiên, dù phát động khá lâu nhưng những kết quả từ các phong trào đã nêu chưa thực sự nhiều. Bên cạnh đó, hiện nay, toàn tỉnh đã có 153 đơn vị đăng ký nhận đỡ đầu, hỗ trợ cho 61 xã trên toàn tỉnh trong xây dựng NTM. Thế nhưng đến nay chỉ mới có 76 đơn vị tiến hành làm lễ ký kết hỗ trợ, đỡ đầu cho 41 xã trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó có 61 đơn vị thuộc khối các cơ quan tỉnh và 15 đơn vị thuộc các doanh nghiệp và trường học.

Mặc dù nội dung hỗ trợ khá đa dạng, phong phú nhưng nguồn lực, tâm huyết từ các đơn vị dành cho chương trình cũng chưa được nhiều. Cụ thể, từ năm 2011 đến nay, tổng kinh phí các đơn vị hỗ trợ thực hiện các tiêu chí thuộc lĩnh vực quản lý quy thành tiền chỉ hơn 3 tỷ đồng, chủ yếu dùng cho hoạt động gặp gỡ, trao đổi, nắm bắt thông tin...

Bên cạnh đó, theo các địa phương thì một số đơn vị nhận đỡ đầu cũng chưa thực sự nhiệt tình, lãnh đạo đơn vị thiếu sự quan tâm, đôn đốc nên chương trình đỡ đầu chưa đi vào nền nếp; chưa huy động, góp thêm được nhiều nguồn lực, cũng như vai trò động viên, khích lệ người dân, cùng các lực lượng khác tham gia chung sức, chung lòng trên lộ trình xây dựng NTM.

Đức Diệu - Nguyễn Lương

2,112
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một thời gian dài, tình trạng sạt lở do khai thác cát dọc sông Krông Nô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sản xuất người dân. Trong khi đó, việc xử lý, khắc phục còn chưa triệt để. Theo bạn đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?